USTAWA
z dnia 13 października 1995 r.
Prawo łowieckie.
(Dz. U. z dnia 18 grudnia 1995 r.)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Łowiectwo,
jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy
oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich
zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej
gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej.
Art. 2. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa.
Art. 3. Celem łowiectwa jest:
1) ochrona, zachowanie różnorodności i gospodarowanie populacjami zwierząt łownych,
2) ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny,
3) uzyskiwanie
możliwie wysokiej kondycji osobniczej i jakości trofeów oraz właściwej
liczebności populacji poszczególnych gatunków zwierzyny przy zachowaniu
równowagi środowiska przyrodniczego,
4) spełnianie
potrzeb społecznych w zakresie uprawiania myślistwa, kultywowania
tradycji oraz krzewienia etyki i kultury łowieckiej.
Art. 4. 1. Gospodarka łowiecka jest to działalność w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny.
2. Polowanie oznacza:
1) tropienie, strzelanie z myśliwskiej broni palnej, łowienie sposobami dozwolonymi zwierzyny żywej,
2) łowienie
zwierzyny przy pomocy ptaków łowczych, za zezwoleniem Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa,
- zmierzające do wejścia w jej posiadanie.
3. Kłusownictwo
oznacza działanie zmierzające do wejścia w posiadanie zwierzyny w
sposób nie będący polowaniem albo z naruszeniem warunków
dopuszczalności polowania.
Art. 5. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po zasięgnięciu
opinii Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Państwowej
Rady Ochrony Przyrody i Polskiego Związku Łowieckiego ustali, w drodze
rozporządzenia, listę gatunków zwierząt łownych.
Rozdział 2
Organy administracji w zakresie łowiectwa
Art. 6. Naczelnym
organem administracji rządowej w zakresie łowiectwa jest Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Art. 7. Administrację w zakresie łowiectwa sprawują wojewodowie, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Rozdział 3
Zasady gospodarki łowieckiej
Art. 8. 1. Gospodarka łowiecka prowadzona jest w obwodach łowieckich przez dzierżawców lub zarządców.
2. Odstrzały
redukcyjne zwierząt łownych w parkach narodowych i rezerwatach,
prowadzone w oparciu o przepisy o ochronie przyrody, odbywają się na
zasadach określonych w ustawie i zgodnie z obowiązującymi okresami
ochronnymi i kryteriami selekcji.
3. Gospodarka łowiecka prowadzona jest na zasadach określonych w ustawie i w oparciu o:
1) roczne
plany łowieckie ustalane przez dzierżawców obwodów łowieckich,
opiniowane przez zarząd gminy i zatwierdzane przez nadleśniczego
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, a w obwodach nie
wydzierżawionych ustalane przez zarządców tych obwodów i zatwierdzane
przez dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasy Państwowe,
2) wieloletnie łowieckie plany
hodowlane ustalane przez dyrektorów regionalnych dyrekcji Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w porozumieniu z wojewodami i
Polskim Związkiem Łowieckim.
4. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz po zasięgnięciu opinii
Polskiego Związku Łowieckiego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady sporządzania i zatwierdzania planów, o których mowa
w ust. 3.
Art. 9. 1. Ochrona zwierzyny
- poza zasadami określonymi w przepisach o ochronie przyrody - obejmuje
tworzenie warunków bezpiecznego bytowania zwierzyny, a w szczególności:
1) zwalczanie kłusownictwa i wszelkich zjawisk szkodnictwa łowieckiego,
2) zakaz - poza polowaniami i odłowami - płoszenia, chwytania, przetrzymywania, ranienia i zabijania zwierzyny,
3) zakaz wybierania jaj i piskląt oraz niszczenia lęgowisk, nor i gniazd ptasich.
2. Zakaz
chwytania i przetrzymywania zwierzyny, o którym mowa w ust. 1 pkt 2,
nie dotyczy szczególnych przypadków, na które wyrazi uprzednio zgodę
wojewoda.
Art. 10. Posiadanie i hodowanie chartów rasowych lub ich mieszańców wymaga zezwolenia wojewody.
Art. 11. 1. Łowiectwo
jest prowadzone zgodnie z podstawowymi kierunkami użytkowania terenów
rolnych, leśnych i rybackich, w warunkach stałego polepszania
zwierzynie środowiska jej bytowania.
2. Gospodarowanie populacjami zwierzyny wymaga w szczególności:
1) tworzenia stałych i okresowych osłon dla zwierzyny (lasy, zadrzewienia, zakrzewienia, remizy, osłony miejsc lęgowych),
2) wzbogacania naturalnej bazy żerowej dla zwierzyny w lasach,
3) zachowania istniejących naturalnych zbiorników wodnych, rekonstrukcji i tworzenia nowych,
4) racjonalnego stosowania środków chemicznych w rolnictwie i leśnictwie,
5) stosowania terminów i technik agrotechnicznych nie zagrażających bytowaniu zwierzyny na danym terenie,
6) utrzymywania korytarzy (ciągów) ekologicznych dla zwierzyny,
7) utrzymywania
struktury wiekowej i płciowej oraz liczebności populacji zwierzyny
właściwych dla zapewnienia równowagi ekosystemów oraz realizacji
głównych celów gospodarczych w rolnictwie, leśnictwie i rybactwie,
8) ochrony zwierzyny przed zagrożeniem ruchu pojazdów samochodowych na drogach krajowych i wojewódzkich.
3. Dzierżawcy
i zarządcy obwodów łowieckich oraz zarządy gmin i nadleśniczowie
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe współdziałają w
sprawach związanych z zagospodarowaniem obwodów łowieckich, w
szczególności w zakresie ochrony i hodowli zwierzyny.
Art. 12. Dzierżawcy
i zarządcy obwodów łowieckich mogą wznosić urządzenia związane z
prowadzeniem gospodarki łowieckiej, po uzyskaniu zgody właściciela,
posiadacza lub zarządcy gruntu.
Art. 13. Dzierżawcy
i zarządcy obwodów łowieckich obowiązani są dokarmiać zwierzynę,
zwłaszcza w okresach występowania niedostatku żeru naturalnego oraz
wówczas, gdy w sposób istotny może to wpłynąć na zmniejszenie szkód
wyrządzanych przez zwierzynę w uprawach i płodach rolnych oraz w
gospodarce leśnej.
Art. 14. Dzierżawcy
i zarządcy obwodów łowieckich oraz właściciele, posiadacze i zarządcy
gruntów są obowiązani zawiadomić urząd gminy lub organy weterynaryjne o
dostrzeżonych objawach chorób zwierząt dziko żyjących, które mogą być
przeniesione na ludzi lub zwierzęta gospodarskie (enzootycznych chorób
zwierzyny), a następnie podporządkować się wydanym rozporządzeniom.
Art. 15. 1. Zwierzyna
pozyskana w obwodzie łowieckim zgodnie z przepisami prawa stanowi
własność dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, a na terenach nie
wchodzących w skład obwodów łowieckich - własność Skarbu Państwa.
2. Zwierzyna bezprawnie pozyskana stanowi własność Skarbu Państwa.
3. Osoby wykonujące polowanie mogą odstąpioną im zwierzynę spożytkować według własnego uznania, z wyłączeniem odsprzedaży.
4. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określa, w drodze
rozporządzenia, wysokość ekwiwalentu za zwierzynę bezprawnie pozyskaną.
Art. 16. 1. Zabrania się hodowli fermowej zwierząt łownych, z wyjątkiem bażanta.
2. Dopuszcza
się prowadzenie zagrodowej hodowli zwierząt łownych w celach badań
naukowych, dydaktyki, zasiedleń gatunkami rodzimymi lub eksportu
zwierzyny żywej.
3. Zezwolenie na hodowlę zwierząt
łownych określonych w ust. 2 wydaje Minister Ochrony Środowiska,
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i
Gospodarki Żywnościowej.
Rozdział 4
Koncesje
Art. 17. Uzyskania koncesji wymaga:
1) obrót
w kraju i z zagranicą zwierzyną żywą, z wyłączeniem sprzedaży
dokonywanej przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich na terenie
kraju,
2) obrót w kraju i z zagranicą tuszami zwierzyny i ich częściami, z wyłączeniem, o którym mowa w pkt 1,
3) sprzedaż usług turystycznych obejmujących polowania w kraju dla cudzoziemców i polowania za granicą.
Art. 18. Organem
właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia i cofania koncesji jest
Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Art. 19. 1. Warunkiem
uzyskania koncesji, o których mowa w art. 17, jest złożenie
zabezpieczenia majątkowego roszczeń osób trzecich do wnioskodawcy z
tytułu prowadzenia działalności objętej koncesją, z zastrzeżeniem ust.
2.
2. Warunkiem uzyskania koncesji, o której mowa
w art. 17 pkt 3, jest ponadto zatrudnienie przez organizatora turystyki
osób, które złożą egzamin ze znajomości zasad wykonywania polowania
oraz zasad ochrony przyrody.
3. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w drodze
rozporządzenia, sposób i tryb przeprowadzenia egzaminu, o którym mowa w
ust. 2.
Art. 20. 1. Podmiot wykonujący działalność objętą koncesją, o której mowa w art. 17 pkt 1 i 2, jest zobowiązany do:
1) prowadzenia ewidencji skupu,
2) zapewnienia badań zwierzyny i mięsa zgodnie z odrębnymi przepisami.
2. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w drodze
rozporządzenia, zakres ewidencji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, oraz
jej wzór.
Art. 21. Koncesja może być
cofnięta w przypadku naruszenia warunków, o których mowa w art. 19 ust.
1 i 2, lub niedopełnienia obowiązków, o których mowa w art. 20 ust. 1.
Art. 22. W sprawach nie uregulowanych w ustawie do koncesji stosuje się przepisy o działalności gospodarczej.
Rozdział 5
Obwody łowieckie
Art. 23. 1. Obwód
łowiecki stanowi obszar gruntów o ciągłej powierzchni nie mniejszy niż
trzy tysiące hektarów, na którego obszarze istnieją warunki do
prowadzenia łowiectwa.
2. W szczególnych
przypadkach, uzasadnionych względami racjonalnej gospodarki łowieckiej
i warunkami terenowymi, mogą być tworzone, za zgodą Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, obwody łowieckie o
mniejszej powierzchni.
Art. 24. 1. Obwody łowieckie dzielą się na obwody łowieckie leśne i polne.
2. Obwód łowiecki leśny jest to obszar, w którym grunty leśne stanowią co najmniej 40% ogólnej powierzchni tego obszaru.
3. Obwód łowiecki polny jest to obszar, w którym grunty leśne stanowią mniej niż 40% ogólnej powierzchni tego obszaru.
Art. 25. Obwody łowieckie są tworzone przy uwzględnieniu następujących zasad:
1) optymalnego zaspokojenia potrzeb w zakresie ochrony, zachowania i rozwoju preferowanych gatunków zwierzyny,
2) unikania dzielenia zbiorników wodnych,
3) ustalania przebiegu granic po naturalnych lub wyraźnych znakach w terenie.
Art. 26. W skład obwodów łowieckich nie wchodzą:
1) parki narodowe i rezerwaty przyrody,
2) tereny
w granicach administracyjnych miast; jeżeli jednak granice te obejmują
większe obszary leśne lub rolne, z obszarów tych może być utworzony
obwód łowiecki lub mogą być one włączone do innych obwodów łowieckich,
3) tereny
zajęte przez miejscowości nie zaliczane do miast, w granicach
obejmujących zabudowania mieszkalne i gospodarcze z podwórzami, placami
i ulicami oraz drogami wewnątrz tych miejscowości,
4) budowle,
zakłady i urządzenia, tereny przeznaczone na cele społeczne, kultu
religijnego, przemysłowe, handlowe, składowe, transportowe i inne cele
gospodarcze oraz obiekty o charakterze zabytkowym i specjalnym, w
granicach ich ogrodzeń.
Art. 27. 1. Podziału
obszaru kraju na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów
dokonuje w obrębie województwa właściwy wojewoda, w drodze
rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii właściwego dyrektora regionalnej
dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i Polskiego
Związku Łowieckiego.
2. Jeżeli obwód łowiecki ma
się znajdować w obszarze więcej niż jednego województwa,
rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje wojewoda właściwy dla
przeważającego obszaru gruntów w uzgodnieniu z wojewodą właściwym dla
pozostałego gruntu.
3. Podział na obwody łowieckie
obszarów gruntów pozostających w zarządzie organów wojskowych lub
przydzielonych tym organom do wykorzystania oraz zmiana granic tych
obwodów odbywa się w porozumieniu z tymi organami.
Art. 28. 1. Obwody łowieckie wydzierżawia się kołom łowieckim Polskiego Związku Łowieckiego.
2. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa może wyłączać
obwody łowieckie z wydzierżawiania i przekazywać je w zarząd z
przeznaczeniem na ośrodki hodowli zwierzyny, w których - oprócz
polowania - realizowane są cele związane w szczególności z:
1) prowadzeniem
wzorcowego zagospodarowania łowisk, wdrażaniem nowych osiągnięć
naukowych i praktycznych z zakresu łowiectwa,
2) prowadzeniem badań naukowych,
3) odtwarzaniem populacji zanikających gatunków zwierząt dziko żyjących,
4) hodowlą rodzimych gatunków zwierząt łownych w celu zasiedlenia łowisk,
5) hodowlą zwierząt łownych szczególnie pożytecznych w biocenozach leśnych,
6) prowadzeniem szkoleń z zakresu łowiectwa.
3. Ośrodki
hodowli zwierzyny mogą być prowadzone za zgodą Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przez: Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Polski Związek Łowiecki, instytucje
naukowo-dydaktyczne oraz inne jednostki, które do dnia wejścia w życie
ustawy prowadziły takie ośrodki. Prawo do prowadzenia ośrodków hodowli
zwierzyny jest niezbywalne.
4. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po zasięgnięciu opinii
Polskiego Związku Łowieckiego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady przekazywania w zarząd obwodów łowieckich
wyłączonych z wydzierżawiania.
Art. 29. 1. Obwody łowieckie wydzierżawiają, na wniosek Polskiego Związku Łowieckiego, po zasięgnięciu opinii zarządu gminy:
1) obwody łowickie leśne - dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
2) obwody łowieckie polne - wojewoda.
2. Obwody
łowieckie wydzierżawia się na czas nie krótszy niż 10 lat. Po upływie
tego okresu dotychczasowemu dzierżawcy przysługuje pierwszeństwo w
zawarciu umowy dzierżawy na dalszy okres.
3. W
przypadku podziału obwodu łowieckiego dotychczasowemu dzierżawcy lub
zarządcy przysługuje prawo wyboru dzierżawy lub zarządzania jednym z
obwodów łowieckich powstałych z podziału.
4. W
przypadku podziału obwodu łowieckiego lub zmiany jego granic następuje
rozliczenie z jego dotychczasowym dzierżawcą lub zarządcą z tytułu
nadpłaconego czynszu dzierżawnego oraz nakładów na zagospodarowanie,
poniesionych w ostatnich 2 latach przed dokonaniem tego podziału lub
zmian. Kwotę ustaloną w rozliczeniu wypłaca ustępującemu dzierżawcy lub
zarządcy dzierżawca lub zarządca nowo utworzonego obwodu łowieckiego.
Art. 30. 1. W
przypadku nieusprawiedliwionego niezrealizowania rocznego planu
łowieckiego dzierżawcy obwodów łowieckich obowiązani są do udziału w
kosztach ochrony lasu przed zwierzyną.
2. Udział w kosztach, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wysokości czynszu za dzierżawę obwodu łowieckiego.
3. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z
Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz po zasięgnięciu
opinii Polskiego Związku Łowieckiego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady wydzierżawiania obwodów łowieckich i ustalania
czynszu dzierżawnego, udziału przez dzierżawców obwodów łowieckich w
kosztach ochrony lasu przed zwierzyną, o których mowa w ust. 1, oraz
wzór umowy dzierżawnej.
Art. 31. 1. Wydzierżawiający obowiązany jest rozliczyć otrzymany czynsz dzierżawny między nadleśnictwami i gminami.
2. Nadleśnictwu
przypada czynsz odpowiadający powierzchni państwowych gruntów leśnych,
a gminom - odpowiadający pozostałej powierzchni obwodu łowieckiego.
3. Za
obwody łowieckie wyłączone z wydzierżawiania zarządcy tych obwodów
uiszczają ekwiwalent równy wysokości średniego czynszu za dzierżawę,
stosowanego w obwodach łowieckich, wydzierżawionych na obszarze danej
gminy lub gmin sąsiednich, a należność rozliczają według zasad
określonych w ust. 1 i 2.
Rozdział 6
Polski Związek Łowiecki
Art. 32. 1. Polski
Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które
czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych
oraz działają na rzecz ochrony przyrody.
2. Polski
Związek Łowiecki posiada osobowość prawną i działa na podstawie ustawy
oraz statutu nadanego, w drodze rozporządzenia, przez Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
3. Nadzór nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego sprawuje Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Art. 33. 1. Koła
łowieckie zrzeszają osoby fizyczne i są podstawowym ogniwem
organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań
łowiectwa.
2. Koła łowieckie posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania.
3. Członkowie koła łowieckiego odpowiadają solidarnie i bez ograniczeń za zobowiązania koła.
4. Organizacje
wojewódzkie Polskiego Związku Łowieckiego koordynują działalność kół
łowieckich oraz osób fizycznych zrzeszonych w Polskim Związku
Łowieckim, zamieszkujących na terenie regionu, a nie będących członkami
kół łowieckich.
Art. 34. Do zadań Polskiego Związku Łowieckiego należy:
1) prowadzenie gospodarki łowieckiej,
2) troska
o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i
samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa
Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami
społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i
rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących,
3) pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa,
4) ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa oraz funkcjonowania organów zrzeszenia,
5) czuwanie
nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku Łowieckiego prawa,
zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich,
6) prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego,
7) organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego,
8) prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckiej,
9) współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi,
10) wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną,
11) prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich,
12) realizacja innych zadań zleconych przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Art. 35. 1. Działalność
Polskiego Związku Łowieckiego jest finansowana z funduszy własnych,
składek członkowskich, zapisów i darowizn oraz dochodów z działalności
gospodarczej.
2. Dochód z działalności
gospodarczej Polskiego Związku Łowieckiego służy wyłącznie realizacji
jego celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między
członków.
3. Przepisy regulujące zasady gospodarki
finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki
finansowej Polskiego Związku Łowieckiego.
Rozdział 7
Straż łowiecka
Art. 36. 1. Tworzy się Państwową Straż Łowiecką jako umundurowaną i uzbrojoną formację podległą wojewodzie.
2. Dzierżawcy
i zarządcy obwodów łowieckich mają obowiązek zatrudnić co najmniej
jednego strażnika, którego zadaniem jest ochrona zwierzyny i
prowadzenie gospodarki łowieckiej.
3. Straż łowiecką stanowią:
1) Państwowa Straż Łowiecka,
2) strażnicy łowieccy zatrudnieni przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich.
Art. 37. Zadaniem Państwowej Straży Łowieckiej jest kontrola realizacji przepisów ustawy, a w szczególności w zakresie:
1) ochrony zwierzyny,
2) zwalczania kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego,
3) zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa,
4) kontroli legalności skupu i obrotu zwierzyną.
Art. 38. 1. Strażnikiem Państwowej Straży Łowieckiej oraz strażnikiem łowieckim może być osoba, która:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) ukończyła 21 lat,
3) korzysta z pełni praw publicznych,
4) posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe,
5) cieszy się nienaganną opinią,
6) posiada dobry stan zdrowia,
7) nie była karana sądownie,
8) ukończyła
z wynikiem pozytywnym przeszkolenie według programu opracowanego przez
Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w
porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
2. Strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej są pracownikami urzędów wojewódzkich.
Art. 39. 1. Na
terenach obwodów łowieckich ochroną zwierzyny oraz mienia dzierżawców i
zarządców, zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa
łowieckiego, popełnianych w obwodach łowieckich polnych i leśnych,
zajmują się strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej, na zasadach
określonych w Kodeksie postępowania karnego i Kodeksie postępowania w
sprawach o wykroczenia.
2. Strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej przy wykonywaniu zadań określonych w ust. 1 mają prawo do:
1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia w celu ustalenia ich tożsamości,
2) nakładania
i ściągania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia popełniane
na terenach obwodów łowieckich w zakresie szkodnictwa łowieckiego,
3) dokonywania
w obwodach łowieckich oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie kontroli
środków transportu w celu sprawdzenia ich ładunku i przeglądania
zawartości bagaży w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
4) przeszukiwania
pomieszczeń i innych miejsc w przypadkach uzasadnionego podejrzenia o
popełnienie przestępstwa, na zasadach określonych w Kodeksie
postępowania karnego,
5) ujęcia sprawcy
przestępstwa lub wykroczenia na gorącym uczynku lub w pościgu podjętym
bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa i doprowadzenia do jednostki
Policji,
6) odbierania za pokwitowaniem
przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub wykroczenia oraz narzędzi i
środków służących do ich popełnienia,
7) prowadzenia
dochodzeń oraz wnoszenia i popierania aktu oskarżenia w postępowaniu
uproszczonym, jeżeli przedmiotem przestępstwa jest zwierzyna, w trybie
i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego,
8) prowadzenia
postępowania w sprawach o wykroczenia oraz udziału w rozprawach przed
kolegium do spraw wykroczeń w charakterze oskarżyciela publicznego i
wnoszenia środków zaskarżania do sądu rejonowego od rozstrzygnięć
kolegium do spraw wykroczeń w sprawach zwalczania wykroczeń w zakresie
szkodnictwa łowieckiego,
9) dokonywania kontroli podmiotów prowadzących skup i przerób dziczyzny w zakresie sprawdzania źródeł jej pochodzenia,
10) noszenia broni palnej krótkiej,
11) noszenia ręcznego miotacza gazowego,
12) żądania
niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, zwracania się o taką pomoc
do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak również w
nagłych przypadkach do każdego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy
na zasadach określonych w przepisach o Policji, określających
szczegółowo zasady żądania takiej pomocy.
3. Strażnik
Państwowej Straży Łowieckiej może, wobec osób uniemożliwiających
wykonywanie przez niego czynności określonych w ustawie, stosować
środki przymusu bezpośredniego w postaci:
1) siły fizycznej,
2) chemicznych środków obezwładniających w postaci ręcznego miotacza gazu.
4. Zastosowanie
przez strażnika Państwowej Straży Łowieckiej środków przymusu
bezpośredniego, o których mowa w ust. 3, powinno odpowiadać potrzebom
wynikającym z istniejącej sytuacji i zmierzać do podporządkowania się
osoby wydanym poleceniom.
5. Jeżeli zastosowanie
środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w ust. 3, okazało się
niewystarczające lub ich użycie ze względu na okoliczności danego
zdarzenia nie jest możliwe, strażnik Państwowej Straży Łowieckiej ma
prawo użycia broni palnej w następujących przypadkach:
1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie własne lub innej osoby,
2) przeciwko
osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną
strażnikowi lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej,
3) przeciwko
osobie nie podporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego
porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego użycie
zagrozić może życiu lub zdrowiu strażnika albo innej osobie.
6. Użycie
broni palnej powinno następować w sposób wyrządzający najmniejszą
szkodę osobie, przeciwko której użyto broni, i nie może zmierzać do
pozbawienia jej życia, a także narazić na niebezpieczeństwo utraty
życia lub zdrowia innych osób.
7. Do wykonywania
przez strażnika Państwowej Straży Łowieckiej czynności, o których mowa
w ust. 2, a także do użycia przez niego środków przymusu, o których
mowa w ust. 3 i 5, stosuje się odpowiednio przepisy o Policji.
8. Strażnikowi
Państwowej Straży Łowieckiej wykonującemu obowiązki na terenach obwodów
łowieckich przysługują uprawnienia określone odrębnymi przepisami
odnoszącymi się do:
1) Straży Ochrony Przyrody - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody,
2) Państwowej Straży Rybackiej - w zakresie kontroli legalności dokonywania połowu,
3) strażników leśnych - w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego.
9. Czynności,
o których mowa w ust. 3, powinny być wykonywane w sposób możliwie
najmniej naruszający dobra osobiste osoby, w stosunku do której zostały
podjęte.
10. Na sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie do prokuratora.
11. Strażnicy
Państwowej Straży Łowieckiej przy wykonywaniu czynności służbowych
korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Kodeksu karnego
dla funkcjonariusza publicznego.
Art. 40. 1. Strażnicy,
o których mowa w art. 36 ust. 3 pkt 2, wykonując zadania współdziałają
z Państwową Strażą Łowiecką. Przy wykonywaniu czynności służbowych
przysługują im uprawnienia oraz obowiązują zasady, o których mowa w
art. 39 ust. 2 pkt 1, 2, 5, 6, 8 i 11, ust. 3, ust. 4 oraz ust. 8-11.
2. Przy
wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1, strażnik łowiecki ma
obowiązek nosić odznakę strażnika oraz na żądanie okazywać legitymację
służbową.
Art. 41. 1. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych i Ministrem Sprawiedliwości określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe wymogi kwalifikacji zawodowych, wzory
legitymacji oraz umundurowania strażników Państwowej Straży Łowieckiej,
a także szczegółowe kwalifikacje zawodowe, wzór oznaki i legitymacji
strażnika łowieckiego.
2. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady:
1) współdziałania Państwowej Straży Łowieckiej z Policją i Polskim Związkiem Łowieckim,
2) posiadania, ewidencjonowania i przechowywania broni palnej, amunicji oraz ręcznych miotaczy gazu w siedzibach straży.
3. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z
Ministrem Spraw Wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady posiadania, ewidencjonowania, przechowywania i
używania w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe, w parkach
narodowych, w Polskim Związku Łowieckim oraz u zarządców i dzierżawców
obwodów łowieckich, na okaziciela, broni myśliwskiej o lufach gładkich
i gwintowanych oraz amunicji do tej broni.
Rozdział 8
Wykonywanie polowania
Art. 42. 1. Polowanie może być wykonywane za zgodą dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego.
2. Do
wykonywania polowania uprawnia dowód członkostwa Polskiego Związku
Łowieckiego potwierdzający uzyskanie odpowiednich uprawnień oraz
pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej lub inny dokument
uprawniający do jej posiadania.
3. Warunkiem
uzyskania uprawnień do wykonywania polowania jest złożenie egzaminu
przed komisją powołaną przez Polski Związek Łowiecki.
4. Do
wykonywania polowania indywidualnego, poza dokumentami określonymi w
ust. 2, jest wymagane pisemne upoważnienie wydane przez dzierżawcę lub
zarządcę obwodu łowieckiego.
5. Bezpośrednio po
pozyskaniu zwierzyny, a przed podjęciem przez osobę uprawnioną do
wykonywania polowania czynności transportowych, tusze łosi, jeleni,
danieli, muflonów, saren i dzików podlegają znakowaniu. Obowiązek
znakowania dotyczy również spreparowanych poroży zwierzyny.
Art. 43. 1. Cudzoziemcy
nie będący członkami Polskiego Związku Łowieckiego mogą wykonywać
polowanie po wykupieniu polowania w przedsiębiorstwach posiadających
koncesję, o której mowa w art. 17 pkt 3, bądź na podstawie zgody
Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
2. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z
Ministrem Spraw Wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku
Łowieckiego, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady uzyskiwania uprawnień do wykonywania polowania oraz tryb ich zawieszania i cofania,
2) szczegółowe zasady powoływania komisji egzaminacyjnej oraz zakres i tryb przeprowadzania egzaminów,
3) wzory dokumentów stwierdzających posiadanie odpowiednich kwalifikacji i wynikających z nich uprawnień.
3. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po zasięgnięciu
opinii Polskiego Związku Łowieckiego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady i warunki wykonywania polowania przez obywateli
polskich i cudzoziemców oraz znakowania, o którym mowa w art. 42 ust. 5.
Art. 44. 1. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z
Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i po zasięgnięciu opinii
Państwowej Rady Ochrony Przyrody oraz Polskiego Związku Łowieckiego
określi, w drodze rozporządzenia, dla obszaru całego kraju lub jego
części, okresy polowań na zwierzęta łowne.
2. Wojewoda
jest uprawniony do skracania, w uzasadnionych przypadkach, okresów
polowań na terenie województwa, po zasięgnięciu opinii Polskiego
Związku Łowieckiego.
3. Minister Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, po zasięgnięciu opinii
Państwowej Rady Ochrony Przyrody, może zezwolić na dokonanie odstrzału
lub odłowu zwierzyny dla celów naukowych z pominięciem okresów
ochronnych.
4. Minister Ochrony Środowiska,
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po zasięgnięciu opinii Państwowej Rady
Ochrony Przyrody oraz Polskiego Związku Łowieckiego określi, w drodze
rozporządzenia, listę zwierząt zaliczonych do szkodników łowieckich
oraz sposoby ograniczania ich populacji.
Art. 45. 1. W
przypadku nadmiernego zagęszczenia zwierzyny, zagrażającego trwałości
lasów, dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasy Państwowe po zasięgnięciu opinii regionalnej organizacji Polskiego
Związku Łowieckiego wydaje decyzję administracyjną, nakazującą
dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego wykonanie odłowu lub
odstrzału redukcyjnego zwierzyny.
2. Jeżeli
dzierżawca obwodu łowieckiego nie realizuje rocznego planu łowieckiego
w zakresie pozyskania zwierzyny, nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa
Leśnego Lasy Państwowe wydaje postanowienie o zastosowaniu odstrzału
zastępczego zwierzyny, według zasad określonych w umowie dzierżawy
obwodu łowieckiego.
3. W przypadku szczególnego
zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i
użyteczności publicznej przez zwierzynę, wojewoda, w porozumieniu z
Polskim Związkiem Łowieckim, może wydać decyzję o odłowie lub odstrzale
redukcyjnym zwierzyny.
4. Odstrzały redukcyjne i zastępcze zwierzyny mogą przeprowadzać wyłącznie osoby uprawnione do wykonywania polowania.
Rozdział 9
Szkody łowieckie
Art. 46. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego obowiązany jest do wynagradzania szkód wyrządzonych:
1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny,
2) przy wykonywaniu polowania.
Art. 47. 1. Właściciele
lub posiadacze gruntów rolnych i leśnych powinni, zgodnie z potrzebami,
współdziałać z dzierżawcami i zarządcami obwodów łowieckich w
zabezpieczaniu gruntów przed szkodami, o których mowa w art. 46.
2. W
przypadku gdy pomiędzy właścicielem lub posiadaczem gruntu a dzierżawcą
lub zarządcą obwodu łowieckiego powstał spór o wysokość wynagrodzenia
za szkody, o których mowa w art. 46, strony mogą zwrócić się do
właściwego ze względu na miejsce powstałej szkody organu gminy w celu
mediacji dla polubownego rozstrzygnięcia sporu.
Art. 48. Odszkodowanie nie przysługuje:
1) osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa jako deputaty rolne na gruntach leśnych,
2) posiadaczom
uszkodzonych upraw lub płodów rolnych, którzy nie dokonali ich sprzętu
w terminie odbiegającym więcej niż 14 dni od zakończenia okresu zbioru
tego gatunku roślin w danym regionie, określonego przez wojewodę,
3) posiadaczom
uszkodzonych upraw lub plonów rolnych, którzy nie wyrazili zgody na
budowę przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego urządzeń lub
wykonywanie zabiegów zapobiegających szkodom,
4) za szkody nie przekraczające wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na 1 hektar uprawy,
5) za szkody powstałe w płodach złożonych w sterty, stogi i kopce, w bezpośrednim sąsiedztwie lasu,
6) za szkody w uprawach rolnych założonych z rażącym naruszeniem zasad agrotechnicznych.
Art. 49. Minister
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w porozumieniu z
Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb szacowania szkód oraz wypłat
odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych.
Art. 50. 1. Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną.
2. Za
szkody, o których mowa w ust. 1, wyrządzone na terenach obwodów
łowieckich leśnych, odszkodowania wypłaca Państwowe Gospodarstwo Leśne
Lasy Państwowe ze środków budżetu państwa, a na terenach obwodów
łowieckich polnych i terenach nie wchodzących w skład obwodów
łowieckich - wojewodowie.
Rozdział 10
Przepisy karne
Art. 51. 1. Kto:
1) strzela
do zwierzyny w odległości mniejszej niż 500 m od miejsca zebrań
publicznych w czasie ich trwania lub w odległości mniejszej niż 100 m
od zabudowań mieszkalnych,
2) wybiera jaja, pisklęta lub niszczy gniazda ptaków łownych,
3) przetrzymuje zwierzynę bez odpowiedniego zezwolenia,
4) pozyskuje
zwierzynę inną lub w większej liczbie, niż przewiduje upoważnienie
wydane przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego,
5) niszczy urządzenia łowieckie
- podlega karze grzywny.
2. W przypadkach określonych w ust. 1 orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Art. 52. Kto:
1) wytwarza,
przechowuje lub wprowadza do obrotu narzędzia i urządzenia określone w
art. 53 pkt 5, a służące z przeznaczenia do kłusownictwa,
2) wchodzi w posiadanie bezprawnie pozyskanej tuszy lub trofeów zwierząt łownych,
3) bez posiadania koncesji wprowadza do obrotu zwierzynę żywą lub mięso zwierzyny ubitej,
4) hoduje lub utrzymuje bez zezwolenia charty rasowe lub ich mieszańce,
5) sprawując
zarząd z ramienia dzierżawcy, a w obwodach nie wydzierżawionych z
ramienia zarządcy, zezwala na polowanie osobie nieuprawnionej do
wykonywania polowania lub na przekroczenie zatwierdzonego w planie
łowieckim pozyskania zwierzyny
- podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 53. Kto:
1) poluje na przelotne ptactwo łowne na wybrzeżu morskim w pasie 3000 m od brzegu w głąb morza lub 5000 m w głąb lądu,
2) poluje z chartami lub ich mieszańcami,
3) poluje w czasie ochronnym,
4) poluje nie posiadając uprawnień do polowania,
5) wchodzi
w posiadanie zwierzyny za pomocą broni i amunicji innej niż myśliwska,
środków i materiałów wybuchowych, trucizn, karmy o właściwościach
odurzających, sztucznego światła, lepów, wnyków, żelaz, sieci, dołów,
samostrzałów lub rozkopywania nor i innych niedozwolonych środków,
6) nie będąc uprawnionym do polowania wchodzi w posiadanie zwierzyny
- podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
Art. 54. 1. W
razie skazania za czyny wymienione w art. 52 i art. 53, sąd może orzec
przepadek broni, pojazdów, narzędzi i psów, przy użyciu których
dokonane zostało przestępstwo, a także przepadek trofeów, tusz
zwierzyny i ich części.
2. Orzeczenie o przepadku, o którym mowa w ust. 1, może dotyczyć również przedmiotów nie stanowiących własności sprawcy.
Rozdział 11
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 55. W
ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U.
Nr 41, poz. 324, z 1990 r. Nr 26, poz. 149, Nr 34, poz. 198 i Nr 86,
poz. 504, z 1991 r. Nr 31, poz. 128, Nr 41, poz. 179, Nr 73, poz. 321,
Nr 105, poz. 452, Nr 106, poz. 457 i Nr 107, poz. 460, z 1993 r. Nr 28,
poz. 127, Nr 47, poz. 212 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 27, poz. 96
i Nr 127, poz. 627 oraz z 1995 r. Nr 60, poz. 310, Nr 85, poz. 426, Nr
90, poz. 446 i Nr 141, poz. 700) w art. 11:
1) w ust. 1 po pkt 14 dodaje się pkt 15 w brzmieniu:
"15) obrotu
w kraju i z zagranicą zwierzyną żywą oraz tuszami zwierzyny i ich
częściami, z wyłączeniem sprzedaży dokonywanej przez dzierżawców i
zarządców obwodów łowieckich na terenie kraju, a także sprzedaży usług
turystycznych obejmujących polowania w kraju dla cudzoziemców i
polowania za granicą.";
2) po ust. 6 dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
"7. Zasady udzielania koncesji, o których mowa w ust. 1 pkt 15, określają przepisy prawa łowieckiego."
Art. 56. W
ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444, z
1992 r. Nr 21, poz. 85 i Nr 54, poz. 254 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i
Nr 127, poz. 627) w art. 47 w ust. 8 w pkt 1 wyrazy "strażników
łowieckich" zastępuje się wyrazami "Państwowej Straży Łowieckiej".
Art. 57. W
ustawie z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr
114, poz. 492, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i z 1994 r. Nr 89, poz. 415) w
art. 18 w ust. 8 w pkt 1 wyrazy "strażników łowieckich" zastępuje się
wyrazami "Państwowej Straży Łowieckiej".
Art. 58. 1. Przedsiębiorstwa
zajmujące się sprzedażą polowań dla cudzoziemców oraz eksportem,
obrotem zwierzyny żywej oraz tusz zwierzyny mogą realizować umowy
zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy przez okres 6 miesięcy od
dnia jej wejścia w życie.
2. Po upływie 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy, działalność, o której mowa w ust. 1,
może być prowadzona po uzyskaniu koncesji.
Art. 59. 1. Dotychczasowe zrzeszenie Polski Związek Łowiecki staje się Polskim Związkiem Łowieckim w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Koła
łowieckie utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów i istniejące
w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się kołami łowieckimi w
jej rozumieniu.
3. Uprawnienia do wykonywania
polowania nabyte przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują swoją moc
i stają się uprawnieniami do wykonywania polowania w jej rozumieniu.
Art. 60. 1. Obwody
łowieckie utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się
obwodami łowieckimi w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Obwody
wyłączone z wydzierżawienia na podstawie dotychczasowych przepisów
stają się ośrodkami hodowli zwierzyny w rozumieniu niniejszej ustawy,
pod warunkiem, że w ciągu 1 roku od dnia jej wejścia w życie dostosują
realizowane cele do wymogów określonych w art. 28 ust. 2.
Art. 61. Umowy dzierżawy obwodów łowieckich zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy tracą swoją ważność z dniem 31 marca 1997 r.
Art. 62. Przepisy
wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 63, zachowują swoją
moc, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż w
okresie 1 roku od dnia jej wejścia w życie.
Art. 63. Traci
moc ustawa z dnia 17 czerwca 1959 r. o hodowli, ochronie zwierząt
łownych i prawie łowieckim (Dz. U. z 1973 r. Nr 33, poz. 197, z 1990 r.
Nr 34, poz. 198 i z 1991 r. Nr 101, poz. 444).
Art. 64. Ustawa wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia.