USTAWA
z dnia 13 października 1995 r.
o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
(Dz. U. z dnia 12 grudnia 1995 r.)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa
określa zasady ewidencji podatników, zasady i tryb nadawania numerów
identyfikacji podatkowej oraz zasady posługiwania się tymi numerami.
Art. 2. Osoby
fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości
prawnej oraz zakłady (oddziały) osób prawnych, które na podstawie
odrębnych przepisów są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu
oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej, zwane dalej "NIP".
Art. 3. 1. Ewidencji podatników dokonują urzędy skarbowe.
2. Nadanie NIP następuje w drodze decyzji administracyjnej urzędu skarbowego.
3. NIP nie może mieć ukrytego lub jawnego charakteru znaczącego, określającego pewne cechy podatnika.
Art. 4. W sprawach określonych w art. 3 właściwymi urzędami skarbowymi są:
1) dla
podatników podatku od towarów i usług, nie korzystających ze zwolnienia
od tego podatku - urząd skarbowy właściwy w sprawach podatku od towarów
i usług,
2) dla jednostek organizacyjnych nie
mających osobowości prawnej, korzystających ze zwolnienia od podatku od
towarów i usług - urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę
jednostki lub miejsce wykonywania działalności,
3) dla pozostałych podatników:
a) będących podatnikami podatku dochodowego - urząd skarbowy właściwy w sprawach tego podatku,
b) nie
będących podatnikami podatku dochodowego - urząd skarbowy właściwy ze
względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika, a jeżeli
podatnik nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce - Drugi
Urząd Skarbowy Warszawa-Śródmieście.
Rozdział 2
Postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej
Art. 5. 1. Podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego; zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie.
2. Zgłoszenie
identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona
rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo
lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca
zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu
tożsamości oraz numer ewidencyjny PESEL.
3. Zgłoszenie
identyfikacyjne podatników nie będących osobami fizycznymi zawiera w
szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę
organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer REGON, organ rejestrowy lub
ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych,
adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot
wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów
klasyfikacyjnych, a ponadto:
1) w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych - dane dotyczące jednostki macierzystej, w tym również NIP tej jednostki,
2) w
przypadku spółek cywilnych, jawnych oraz komandytowych - dane dotyczące
wspólników, w tym również NIP nadany poszczególnym wspólnikom.
4. Zgłoszenie
identyfikacyjne podatników prowadzących działalność gospodarczą zawiera
również informacje dotyczące prowadzonych przez te podmioty
przedsiębiorstw; informacje zawierają dane, o których mowa w ust. 3.
5. Minister Finansów, w drodze zarządzenia, określi wzory formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych.
Art. 6. 1. Podatnicy
podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego obowiązani są dokonać
zgłoszenia identyfikacyjnego przed dokonaniem pierwszej czynności
podlegającej opodatkowaniu jednym z tych podatków.
2. Podatnicy
podatku dochodowego od osób prawnych obowiązani są dokonać zgłoszenia
identyfikacyjnego nie później niż w terminie złożenia pierwszej, od
dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji dotyczącej zaliczki na ten
podatek.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio
do podatników, którzy na mocy odrębnych przepisów są zwolnieni z
obowiązku składania deklaracji na podatek dochodowy od osób prawnych.
4. Jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, nie będące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, które:
1) zatrudniają
pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w
terminie złożenia pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji
dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych,
2) nie
zatrudniają pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego w
terminie miesiąca od dnia dokonania wpisu w ewidencji działalności
gospodarczej lub we właściwym rejestrze.
5. Podatnicy,
o których mowa w ust. 4 pkt 2, wpisani do ewidencji działalności
gospodarczej lub właściwego rejestru przed dniem wejścia w życie
ustawy, składają zgłoszenie identyfikacyjne w terminie 5 miesięcy od
dnia wejścia w życie ustawy.
6. Podatnicy podatku
dochodowego od osób fizycznych, którzy samodzielnie obliczają zaliczki
na ten podatek lub opłacają go w formach zryczałtowanych, dokonują
zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie złożenia
pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji dotyczącej tej
zaliczki albo dokonania wpłaty zryczałtowanego podatku.
7. Podatnicy
podatku dochodowego od osób fizycznych nie wymienieni w ust. 6 dokonują
zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie złożenia
pierwszego, od dnia wejścia w życie ustawy, zeznania rocznego, z
zastrzeżeniem art. 8.
8. Podatnicy będący
wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin
dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie:
1) złożenia pierwszej deklaracji na podatek rolny, leśny lub od nieruchomości,
2) dokonania pierwszej wpłaty podatków wymienionych w pkt 1
– od dnia wejścia w życie ustawy.
9. Minister Finansów może określić, w drodze rozporządzenia:
1) inne, nie krótsze niż przewidziane w ustawie terminy dokonywania zgłoszenia identyfikacyjnego,
2) terminy zgłoszenia identyfikacyjnego przez podatników innych podatków niż wymienione w ust. 1-8.
Art. 7. W
przypadku gdy z przepisów art. 6 ust. 1-7 wynikają różne terminy
dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego, podatnik dokonuje zgłoszenia
jeden raz, w terminie najwcześniejszym.
Art. 8. 1. Podatnicy
podatku dochodowego od osób fizycznych, którym płatnik na podstawie
przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:
1) pobiera zaliczki miesięczne, dokonując zmniejszenia kwot pobieranych zaliczek, lub
2) dokonuje rocznego rozliczenia podatku, a nie dokonywał zmniejszenia kwot zaliczek
- dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego za pośrednictwem tego płatnika.
2. Przepisów ust. 1 nie stosuje się do podatników, którzy uprzednio dokonali zgłoszenia identyfikacyjnego.
3. Płatnicy,
o których mowa w ust. 1, obowiązani są do zaopatrzenia się w formularze
zgłoszeń w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na ich siedzibę, w
terminie wyznaczonym przez ten urząd.
4. Płatnik
dostarcza podatnikowi formularz zgłoszenia identyfikacyjnego w terminie
30 dni od dnia potrącenia pierwszej zaliczki na podatek dochodowy lub
od dnia złożenia oświadczenia w sprawie rozliczenia rocznego, po
upływie terminu określonego na podstawie ust. 3.
5. Podatnik składa płatnikowi zgłoszenie identyfikacyjne w terminie 30 dni od dnia otrzymania formularza zgłoszenia.
6. Płatnik
obowiązany jest przekazać, w tym za pośrednictwem poczty, zgłoszenie
identyfikacyjne urzędowi skarbowemu właściwemu dla podatnika, w
terminie 14 dni od dnia złożenia formularza zgłoszenia przez podatnika.
Art. 9. 1. Podatnicy:
1) wymienieni
w art. 6 ust. 1-6 obowiązani są do aktualizowania danych objętych
zgłoszeniem identyfikacyjnym w terminie 60 dni od dnia, w którym
nastąpiła zmiana danych; informację o zmianie danych podatnicy
przekazują właściwemu urzędowi skarbowemu określonemu w art. 4,
2) podatku
dochodowego od osób fizycznych, którym płatnik dokonuje rocznego
obliczenia podatku, mają obowiązek aktualizować dane objęte zgłoszeniem
identyfikacyjnym za pośrednictwem płatnika; płatnik jest obowiązany
przekazać informację o zmianie danych urzędowi skarbowemu właściwemu
dla podatnika, wraz z rocznym obliczeniem podatku,
3) podatku
dochodowego od osób fizycznych, nie wymienieni w pkt 1 i 2, składają
informację o zmianie danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w
terminie przewidzianym do złożenia zeznania rocznego.
2. Minister
Finansów określi, w drodze zarządzenia, wzór formularza informacji o
zmianie danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
Art. 10. Minister
Finansów określi, w drodze rozporządzenia, tryb składania zgłoszeń
identyfikacyjnych oraz składania informacji o zmianie danych objętych
tym zgłoszeniem przez podatników, o których mowa w art. 6 ust. 8.
Rozdział 3
Zasady posługiwania się numerami identyfikacji podatkowej
Art. 11. 1. Podatnicy
podają NIP na wszelkich dokumentach związanych z wykonywaniem
zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych, do
których poboru obowiązane są organy podatkowe lub celne.
2. W
sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych
należności budżetowych podatnicy mają obowiązek podawać NIP na żądanie:
1) organów administracji rządowej i samorządowej,
2) organów kontroli skarbowej,
3) przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli,
4) banków,
5) stron czynności cywilnoprawnych,
6) płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności budżetowych.
3. Płatnicy
i inkasenci, o których mowa w ust. 2 pkt 6, obowiązani są żądać od
podatników podania NIP i przekazywać go organom podatkowym.
Art. 12. 1. NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:
1) przekształcenia
przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub
przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy,
2) przekształcenia
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną lub spółki
akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
2. W
przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu
NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1.
3. Organy
prowadzące ewidencję ludności obowiązane są, w terminie 60 dni od dnia
otrzymania aktu zgonu, do przekazania pisemnej informacji o zgonie
urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na ostatnie miejsce
zamieszkania zmarłego podatnika.
Rozdział 4
Rejestr podatników
Art. 13. 1. Dokumentacja
związana z nadaniem NIP oraz aktualizowaniem danych zawartych w
zgłoszeniach identyfikacyjnych jest gromadzona i przechowywana w
urzędach skarbowych.
2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, nie podlega przekazaniu do archiwów państwowych.
3. Na
wniosek zainteresowanego urząd skarbowy obowiązany jest do
potwierdzenia faktu nadania NIP podmiotowi, który nim się posługuje.
Art. 14. 1. Tworzy się Krajową Ewidencję Podatników, prowadzoną przez Ministra Finansów.
2. Krajowa Ewidencja Podatników służy:
1) gromadzeniu i weryfikacji danych wynikających ze zgłoszeń identyfikacyjnych podatników,
2) porównaniu
danych wynikających ze zgłoszeń identyfikacyjnych podatników z innymi
rejestrami urzędowymi w celu ustalenia podatników, którzy naruszyli
przepisy ustawy.
3. Urzędy skarbowe obowiązane są
niezwłocznie przekazywać do Krajowej Ewidencji Podatników dane zawarte
w dokumentacji, o której mowa w art. 13 ust. 1.
Art. 15. 1. Urzędy
skarbowe obowiązane są do zachowania tajemnicy odnośnie do danych
zawartych w dokumentacji, o której mowa w art. 13 ust. 1.
2. Dane, o których mowa w ust. 1, udostępnia się wyłącznie:
1) sądom,
prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, organom
celnym, przedstawicielom Najwyższej Izby Kontroli, Policji, Urzędowi
Ochrony Państwa, Żandarmerii Wojskowej i Wojskowym Służbom
Informacyjnym - w związku z prowadzonym postępowaniem,
2) naczelnym
i centralnym organom administracji rządowej - w związku z postępowaniem
w sprawie udzielenia koncesji bądź zezwolenia na prowadzenie
działalności gospodarczej,
3) podatnikowi - w zakresie dotyczącym jego numeru,
4) służbom statystyki publicznej w zakresie i dla potrzeb wynikających z przepisów o statystyce publicznej.
3. Dane
zgromadzone w Krajowej Ewidencji Podatników udostępniane są przez
Ministra Finansów. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 5
Przepisy karne
Art. 16. 1. Kto, wbrew obowiązkowi:
1) w przewidzianym przepisami terminie nie dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego,
2) dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego więcej niż jednokrotnie,
3) nie podaje numeru identyfikacji podatkowej lub podaje numer fałszywy
– podlega karze grzywny.
2. Tej
samej karze podlega podatnik wymieniony w art. 6 ust. 1-6, który w
przewidzianym przepisami terminie nie dokonuje aktualizacji danych
objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
Art. 17. 1. Kto, będąc płatnikiem, nie dopełnia obowiązków określonych w art. 8 ust. 3, 4 lub 6 ustawy
– podlega karze grzywny.
2. Tej
samej karze podlega podatnik wymieniony w art. 6 ust. 7 i 8 ustawy,
który w przewidzianym przepisami terminie nie dokonuje aktualizacji
danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
3. Orzekanie
w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje na zasadach i w
trybie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 18. W
ustawie z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz
urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 1994 r. Nr 106, poz. 511) w art.
2 po pkt 19 dodaje się pkt 19a w brzmieniu:
"19a) prowadzenie Krajowej Ewidencji Podatników,".
Art. 19. W
ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o
podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, Nr 28, poz. 127 i Nr 129,
poz. 599, z 1994 r. Nr 132, poz. 670 oraz z 1995 r. Nr 44, poz. 231) w
art. 9:
1) w ust. 2 skreśla się wyrazy ", i nadaje podatnikowi numer identyfikacyjny";
2) w ust. 3 skreśla się wyrazy "i uzyskać numer identyfikacyjny";
3) w ust. 5 skreśla się pierwsze zdanie;
4) w
ust. 5a po wyrazach "z rejestru" skreśla się przecinek i wyrazy "a w
przypadkach określonych w ust. 5 następuje również unieważnienie numeru
identyfikacyjnego";
5) w ust. 6 wyrazy "art. 14 ust. 1, 2 i 5" zastępuje się wyrazami "art. 14 ust. 1 i 5";
6) skreśla się ust. 7;
7) ust. 8 otrzymuje brzmienie:
"8. Podatnik
zarejestrowany obowiązany jest umieszczać numer identyfikacji
podatkowej na fakturach i rachunkach uproszczonych oraz w ofertach.";
8) skreśla się ust. 10.
Art. 20. Numery
identyfikacyjne nadane na podstawie ustawy wymienionej w art. 19 stają
się NIP. Przepis art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 21. Do
zgłoszeń rejestracyjnych, o których mowa w art. 9 ustawy wymienionej w
art. 19, wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
stosuje się dotychczasowe przepisy o podatku od towarów i usług oraz o
podatku akcyzowym.
Art. 22. 1. Zwalnia
się z obowiązku ewidencyjnego, na okres 3 lat, podmioty będące
wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin.
2. Minister
Finansów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić na czas określony
niektóre grupy podatników z obowiązku identyfikacyjnego.
3. Minister
Finansów może, w drodze zarządzenia, ze względu na ochronę tajemnicy
państwowej, uregulować odrębnie tryb nadawania numerów identyfikacji
podatkowej oraz warunki posługiwania się tymi numerami.
Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996r.





